Mensen met een ernstige of matige verstandelijke beperking maken relatief vaak nare gebeurtenissen mee. Daardoor hebben zij een verhoogde kans op een posttraumatisch stressstoornis (PTSS).Toch blijft PTSS bij deze doelgroep vaak onder de radar. Daarom heeft zorgorganisatie Eemhart gratis een nieuw meetinstrument beschikbaar gesteld: DITS-EVB. 

DITS-EVB is een betrouwbaar en valide instrument dat herkenning, diagnostiek en behandeling van PTSS bij mensen met een ernstige of matige verstandelijke beperking makkelijker en beter maakt. En dat is belangrijk, zegt ook Annemieke Hoogstad, onderzoeker en maker van het instrument. "PTSS wordt bij mensen met een ernstige of matige verstandelijke beperking regelmatig niet herkend en vastgesteld, met grote gevolgen voor hun welzijn. De DITS-EVB biedt zorgprofessionals eindelijk een betrouwbaar instrument om dit te veranderen." Uit onderzoek blijkt dat bij gebruik van de DITS-EVB ongeveer 20% van de onderzochte cliënten voldeed aan een PTSS-classificatie, terwijl bij geen één van hen PTSS eerder was vastgesteld.

[caption id="attachment_6554" align="alignnone" width="1024"] DITS-EVB methode en trauma verwerking Eemhart Annemieke Hoogstad. Foto: Ineke Oostveen[/caption]

Hoe werkt de DITS-EVB?

De DITS-EVB is een klinisch interview waarmee PTSS vastgesteld kan worden bij mensen met een ernstige of matige verstandelijke beperking, volgens de criteria van de DSM-5-TR.  Ook kunnen met deze methode andere klachten die na ingrijpende gebeurtenissen zijn ontstaan in kaart worden gebracht.

De DITS-EVB wordt afgenomen bij een informant die de persoon om wie het gaat goed kent, zoals een verwant of begeleider. Het interview bestaat onder andere uit een onderdeel waarin de potentieel ingrijpende levensgebeurtenissen worden bevraagd en op een tijdlijn worden gezet. Ook wordt gekeken naar klachten die hierdoor zijn ontstaan en in welke mate het dagelijks functioneren wordt belemmerd door deze gebeurtenissen. De DITS-EVB biedt zo aanknopingspunten voor passende begeleiding en behandeling.

Gratis beschikbaar

Het instrument is ontwikkeld door onder andere Annemieke Hoogstad als onderdeel van haar promotieonderzoek aan de Radboud Universiteit. Eemhart stelt de DITS-EVB gratis beschikbaar. De DITS-EVB is te vinden op de website van Eemhart via eemhart.nl/kennis-en-deskundigheid/dits-evb

Daarnaast stelt Eemhart een infographic beschikbaar met signalen van PTSS bij mensen met een matige of ernstige verstandelijke beperking: Infographic Signalering PTSS bij EVB en MVB. Deze is hier te downloaden.

Training 

Om het interview te kunnen afnemen, is het aan te raden dat de interviewer een training heeft gevolgd in de afname van het interview of het interview afneemt onder supervisie van een getrainde en ervaren interviewer die feedback geeft.  Daarom stelt Eemhart vanaf eind 2026 regelmatig een DITS-training beschikbaar. Zo wil Eemhart er actief aan bijdragen dat de DITS-EVB breed ingezet kan worden in de gehandicaptenzorg.

Over Eemhart

Eemhart (voorheen Amerpoort-Sherpa) is een zorgorganisatie die zich inzet voor mensen met een beperking in Midden-Nederland en is donateur van Platform EMG. Samen met ruim 4.000 betrokken collega’s en 1.100 waardevolle vrijwilligers werken zij elke dag aan een betekenisvol leven voor ongeveer 5.500 cliënten en deelnemers.