Hoe kunnen mensen met een verstandelijke beperking meer eigen regie ervaren bij besluiten over onvrijwillige zorg? Die vraag staat centraal in een nieuw onderzoek dat de komende drie jaar zal worden uitgevoerd.  In het onderzoek zullen handelingsopties voor ondersteunende besluitvorming worden (door)ontwikkeld, om zo de regie van mensen met een VB bij onvrijwillige zorg te vergroten. 

De Wet zorg en dwang (Wzd) is op 1 januari 2020 in werking getreden en heeft als doel de rechtspositie van mensen met een verstandelijke beperking te verbeteren. De wet bevat instrumenten die de eigen regie zouden moeten versterken, maar in de praktijk ervaren mensen met een verstandelijke beperking en hun naasten juist weinig invloed bij besluiten over onvrijwillige zorg. Het VN-verdrag Handicap introduceert hiervoor het begrip ‘ondersteunde besluitvorming’. In het onderzoek zal worden onderzocht wat dit begrip kan bijdragen als het gaat om onvrijwillige zorg en regie. 

Onderzoeksonderdelen
Het onderzoek bestaat uit drie onderdelen. In het eerste werkpakket wordt gekeken naar het juridisch kader rondom onvrijwillige zorg. Een tweede werkpakket richt zich op tacit knowledge; de waardevolle, vaak impliciete kennis die naasten hebben. Het derde werkpakket onderzoekt de rol van de cliëntenvertrouwenspersoon. Ervaringsdeskundigen zijn in alle onderdelen nauw betrokken.

Een van de belangrijkste doelen van het onderzoekstraject is om, samen met praktijkpartners en ervaringsdeskundigen, te verkennen en expliciteren hoe de eigen regie van mensen met een verstandelijke beperking en hun naasten in de zorg kan worden gewaarborgd en waar mogelijk vergroot. 

Betrokkenen

Bij het onderzoek zijn verschillende partijen en experts betrokken, waaronder Amsterdam UMC, HAN University of Applied Sciences, Zorgbelang Inclusief, Rijksuniversiteit Groningen, Amerpoort, LFB Landelijk, Stichting 2CU , Zorgstem cliëntenvertrouwenspersonen en Ieder(in). 

De subsidieaanvraag is gehonoreerd door ZonMw.