Hoezo Samen naar school?

Gepubliceerd op: januari 2016 - door: Leonie

Ons land gaat eindelijk het VN-gehandicaptenverdrag bekrachtigen. Op weg naar het einde van alle belemmeringen die mensen met beperkingen in het dagelijkse leven ondervinden. Wat een prachtbegin van 2016. Tegelijkertijd tekent zich echter meteen een tragisch dieptepunt af. De berichtgeving over het initiatief “Samen naar school” waar feit en fictie willens en wetens door elkaar lijken te worden gehaald.

Kinderen met EMB hebben aldus de aangelijnde media geen leerplicht. Want vanwege hun lage niveau zouden ze niet terecht kunnen op het speciale onderwijs. Daarom starten ouders “klasjes” in gewone scholen die van zorggeld en vrijwilligers moeten rondkomen. Dat vindt iedereen een slechte zaak, want ook kinderen met EMB hebben recht op onderwijs. Tussen de bedrijven door wordt er nog een lastercampagne aan het adres van de kinderdagcentra gestart: waar je niks zou leren.

Het mooie is nu juist dat in Nederland wel iedereen leerplicht heeft, dus ook: leerrecht. De stemmingmakerij vermeldt niet dat de ouders van de speciale “klasjes” altijd zelf een ontheffing van leerplicht hebben moeten organiseren en zo dus ook het wettelijke leerrecht van hun kind verkwanselen. Het is een eigen keuze. Deze ouders willen graag dat hun gehandicapte kind meedraait in een gewone school – ook al is er van formeel onderwijs in de “klasjes” geen sprake.

In plaats van het recht op onderwijs te claimen en daarvoor te vechten gaan ze aan de gang met houtje touwtje constructies via de zorgwetgeving. Zelf weten uiteraard. Maar ordentelijke informatievoorziening aan potentiële sponsoren zou ik in deze context wel zo chic hebben gevonden. Naast laster en misleiding is er bovendien ook sprake beeldvorming met een hoog zieligheidsgehalte over de rug van kinderen die dat imago kunnen missen als kiespijn.

Maar nog los daarvan. Is dit initiatief bovendien wel zo participatiewaardig? Is dit inclusie? Af en toe mee mogen doen met kinderen die wel formeel onderwijs op niveau volgen, keurig gemonitord door de Inspectie van het Onderwijs, maar jij niet? Hoezo “Samen naar school”? Het is meer “In de schaduw van de ander naar school”.

Leonie

 

Reageren 
Wil je reageren op deze column? Reacties zijn van harte welkom! Reageren kan onder dit bericht of stuur je berichtje naar redactie@platformemg.nl

 

 

 

7 reacties op “Hoezo Samen naar school?”

  1. Joke Visser schreef:

    Beste Leonie,

    In je column voor het EMG Platform schrijf je over onze Samen naar School klassen, waar kinderen met een (vaak ernstig meervoudige) beperking les krijgen in een speciale klas binnen de muren van een reguliere school. Waar mogelijk ondernemen ze activiteiten samen met de leerlingen van de reguliere school, zoals buiten spelen, de muziekles of voorlezen. Als dat niet mogelijk is, krijgen ze les in hun eigen lokaal.

    Je hebt veel kritiek op de Samen naar School klassen en op de berichtgeving daarover in de media. Als ik met dat laatste mag beginnen: we zijn blij met alle media-aandacht voor de Samen naar School klassen, maar de bewoordingen van journalisten zijn niet per se de onze. In die berichtgeving wordt bijvoorbeeld een tegenstelling gesuggereerd tussen speciaal onderwijs en kinderdagcentra enerzijds, en Samen naar School anderzijds. Dat is niet de visie van NSGK en de Samen naar School klassen. Het gaat ons er niet om andere vormen van onderwijs of opvang buiten spel te zetten, maar om (zo) inclusief (mogelijk) onderwijs mogelijk te maken voor ouders die dat graag willen voor hun kind.

    En wat dat betreft denk dat we het over veel zaken eens zijn. Net als jij vinden wij dat elk kind kan leren en recht heeft op onderwijs. Net als jij maken wij ons sterk voor dat recht, onder meer met ons andere project In1school. Maar helaas is recht op inclusief onderwijs nog geen realiteit. En tot het zover is, vormen de Samen naar School klassen een mooie tussenstap. Zeker voor de kinderen die zich in het speciaal onderwijs of kinderdagcentrum niet thuis voelen. Van de ouders van kinderen van de Samen naar School klassen horen we bijvoorbeeld dat de omgeving van speciaal onderwijs te prikkelrijk is voor hun kind, of dat hun kind de lange reistijden met het busje niet aankan. Ook geven ouders aan dat hun kind zich kan optrekken aan leeftijdgenoten zonder beperking en daardoor grote ontwikkelingssprongen maakt in de Samen naar School klas.

    Elk kind heeft verschillende behoeftes en het is belangrijk dat er voor elk kind onderwijs is dat aansluit bij die behoeftes. In de huidige onderwijssituatie is de Samen naar School klas voor veel kinderen een goede omgeving om zich maximaal te ontwikkelen. NSGK helpt ze daarbij. Mocht je toch nog vragen of zorgen over de Samen naar School klassen hebben, dan nodigen we je van harte uit om eens een kijkje te komen nemen in een van de klassen.

    Met vriendelijke groet,
    Joke Visser
    Projectleider NSGK Samen naar School

  2. Roeland Vollaard schreef:

    Dag Leonie,

    Je column “Hoezo Samen naar School” is, zoals een goede column betaamd, prikkelend. Ik voel me in ieder geval voldoende aangesproken om te willen reageren vanuit de Klas op Wielen, een van de Samen naar School klassen.
    Het grootste deel van de kinderen bij de Klas op Wielen had en heeft een indicatie voor Behandeling Groep vanuit de Wlz, en nam die af bij nabij gelegen KDC’s voor kinderen met ernstig meervoudige handicaps. Die KDC’s waren als gesegregeerde voorzieningen vormgegeven, waardoor er in die setting weinig contact met niet gehandicapte leeftijdgenoten plaatsvond.
    Klas op Wielen is daarom in Alkmaar opgericht, formeel ook een KDC voor kinderen met ernstig meervoudige handicaps. Maar de vormgeving is principieel anders, namelijk werken in een reguliere schoolaccommodatie van basisschool en buitenschoolse opvang + peuterspeelzaal. Hierdoor is er nu alle dagen en veelvuldig contact tussen de verschillende kinderen.

    Vervolgens zijn we met school en ouders gaan zoeken naar individuele aansluiting van onze kinderen bij het leren in school. Al onze kinderen zijn gekoppeld aan een vaste klas, en draaien daar zoveel mogelijk mee met verschillende lesactiviteiten. Bij het ene kind lukt dat langer en beter dan bij het andere. maar voor alle kinderen vinden we wel aansluiting, en maatjes voor onze kinderen.
    Daarnaast leren en trainen we de kinderen zelf ook, net zoals dat bij de andere KDC’s het geval is, met oogbestuurde computers (ook leuk en interessant in de schoolklassen), en allerlei andere vormen van ondersteunende communicatie. We geven Pegsonde-voeding of werken op advies van de logopediste aan eten/drinken, proberen de kinderen zoveel mogelijk uit hun rolstoel te halen en op hun manier te laten bewegen, houden in sommige gevallen de zuurstof-saturatie en epilepsie in de gaten en geven waar nodig extra zuurstof of medicatie. Deze dingen gebeuren vaak noodzakelijkerwijs in onze eigen lokalen met plafondlift en aangepaste bedboxen e.d.
    Maar ook hier lopen de basisschoolkinderen continu binnen, helpen mee, lezen voor, zorgen voor gezelligheid en aanspraak. En als we denken dat het voor een bepaald kind allemaal even teveel is dan zoeken we voor dat kind een rustig plekje.
    Omdat het de bedoeling is om de kinderen alle dagen bij leeftijdgenoten te laten zijn hebben we nu ook een Klas op Wielen gestart bij het vmbo. Dat blijkt net zo makkelijk te verlopen als bij de basisschool, we zijn welkom binnen de diverse lessen van het Clusiuscollege, maar kunnen ook terugvallen op onze eigen goed aangepaste accommodatie.

    Voor alle kinderen die de Klas op Wielen bezoeken is de participatie, integratie en inclusie vooruitgegaan, alle schooldagen. In ons geval is de weg dus vanuit de “zorg-situatie binnen een afgezonderde voorziening” naar een “zorg-situatie binnen een reguliere schoolcontext”. Als het ware een lokaal van het KDC opgetild en binnen een schoolcomplex gezet, en vervolgens de kansen pakken die dan voor het oprapen liggen. Zowel de basisschool als het vmbo zijn daar tevreden over, evenals onze ouders. En voor zover ik dat kan beoordelen onze kinderen ook.
    De universiteit van Groningen doet de komende 2,5 jaar zorgvuldig onderzoek naar de effecten van de Samen naar Schoolklassen voor zowel de kinderen met EMB als de basisschoolkinderen. Dat geeft hopelijk nog iets meer houvast voor die gevoelens van tevredenheid, en zo niet is dat ook goed om te weten.

    Omdat ik uit “de zorg” kom was de stap van gesegregeerd KDC naar geïntegreerd KDC voor mij inzichtelijk en haalbaar. Dit kende ik, en dit kon ik.
    Ik weet dat er binnen KDC’s hard en goed voor de kinderen gewerkt wordt, maar zie ook dat het palet van kansen in de nieuwe situatie binnen de reguliere context uitgebreider is. Ik heb er allemaal kleine activiteitenbegeleiders bij gekregen. Zolang ik ze betaal is het gelukkig geen kinderarbeid. Op de Facebookpagina van de Klas op Wielen staan geregeld beelden van de interacties om een beeld te geven.

    Omdat de Klas op Wielen goed draait en daardoor een groot draagvlak bij veel mensen heeft komen er nu ook geregeld vragen voor kinderen die (nog) geen Wlz indicatie voor dagbesteding hebben. Dat zijn soms heel jonge kinderen, nog te jong voor de leerplicht. Die kunnen we goed ondersteunen en laten aansluiten bij de peuterspeelzaal naast ons. Deze ouders hebben gezien hoe het voor de oudere kinderen bij ons werkt, en gaan zeker aan de slag om dat voor hun kind ook hier te laten gebeuren. Vooralsnog betekent dat dus een ontheffing van de leerplicht aanvragen zoals je terecht stelt.
    Een andere vraag betreft een jongen van de mytylschool, waarvan de ouders juist op het gebied van leren denken dat hij bij ons beter uit de voeten kan. Ook zij zullen daarvoor dus een ontheffing gaan regelen.
    Onze plezierige samenwerking met de scholen maakt dat deze ouders dit toch doen, terwijl zij eigenlijk willen dat hun kind “leert”.

    Ik ben geen voorstander om welk kind dan ook “te ontheffen” uit de leerplicht. Ik snap dus wel dat je liever de andere route volgt, namelijk de kinderen geen ontheffing van de leerplicht geven, en dan vechten voor de kansen binnen het onderwijs. Ik zou er daarbij dan overigens voor kiezen dat de kennis en kunde van het speciaal onderwijs naar de reguliere scholen komt. Zodat kinderen in dezelfde school kunnen leren, ieder naar zijn eigen mogelijkheden, en met de daarvoor benodigde persoonlijke ondersteuning. Ook speciaal onderwijs is vaak een “gebouw” geworden, in plaats van een ondersteuningsmethode.

    Het is voor de Klas op Wielen niet nodig om iets te veranderen, we kunnen de kinderen bijna altijd 1-op-1 ondersteunen wat alle inclusieve (les)activiteiten goed mogelijk maakt.
    Toch, en dat zal je deugd doen, ga ik op 7 maart in gesprek met zowel staatssecretaris Dekker als staatssecretaris van Rijn.
    Over de stap die de 16 kinderen van de Klas op Wielen gezet hebben van gesegregeerd naar geïntegreerd, hoe dat er uit ziet, en wat betrokkenen daar van vinden.
    Om vervolgens te kijken hoe dat wellicht zonder alle schotten van zorg en onderwijs en met behoud van leerplicht/leerrecht voor alle kinderen op dezelfde wijze en plek georganiseerd kan worden. Misschien valt dat met het tragische dieptepunt in 2016 nog mee, dat hoop ik in ieder ten zeerste!

    Vriendelijke groet,
    Roeland Vollaard

    http://www.klasopwielenalkmaar.nl/
    https://www.facebook.com/KlasOpWielenAlkmaar

  3. Leonie schreef:

    Geachte heer Vollaard,

    Dank voor uw reactie.

    Gesprekken met bewindspersonen die u noemt, zouden overigens niet eens nodig hoeven te zijn, omdat er binnen de huidige wetgeving mogelijkheden bestaan. Via een samenwerking met het speciaal onderwijs is uw initiatief vast door te ontwikkelen naar formeel onderwijs. Uw klasje zou dan een dependance van een speciale school kunnen worden bijvoorbeeld. Ik adviseer u contact te zoeken met Lecso, die bij mijn weten ervaring heeft met KDC’s die de transitie naar formele school al gemaakt hebben.

    Met vriendelijke groeten,
    Leonie

    • Roeland Vollaard schreef:

      Beste Leonie,

      Ik wil wel de hulp van het speciaal onderwijs voor de kinderen die wij ondersteunen, maar de daadwerkelijke aansluiting bij het reguliere onderwijs. Zoals ik in mijn reactie al liet doorschemeren zie ik speciaal onderwijs als een ondersteuningsmethode die naar het kind toe moet, in plaats van als een apart gebouw. (En dat geldt voor de zorg ook)

      Ik wil ook graag alle beschikbare middelen bij het kind houden, in plaats van in samenwerkingsverbanden en bovenschoolse besturen.
      Op dit moment kunnen de ouders bij de Klas op Wielen erg goed volgen hoeveel geld er voor hun kind naar de Klas op Wielen gaat, en wat er precies waaraan wordt uitgegeven. Omdat wij zo min mogelijk overhead in onze organisatie hebben laten binnensluipen kunnen we ook bijna altijd individueel ondersteunen. Die transparantie wil ik graag voor iedereen hebben, ongeacht waar je kind naar toe gaat.
      Er is mijns inziens veel geld beschikbaar voor kinderen in Nederland, maar van elke euro komt er te weinig bij directe ondersteuning, verzorging en onderwijs.
      Door de verzuiling, specialisatie, aparte gebouwen, samenwerkingsverbanden, bovenschoolse structuren, externe deskundigen en verschillende financieringsstromen is er al veel geld weg voordat we kunnen beginnen met de kinderen.
      Daar wil ik het ook graag met de staatssecretarissen over hebben..

      Vriendelijke groet, Roeland

  4. Leonie schreef:

    Geachte mevrouw Visser,

    Dank voor uw reactie. Hoewel het in de media dus allemaal wat ongelukkig terecht gekomen is, begrijp ik dat de daadwerkelijke reden voor Samen naar school is dat ouders niet tevreden zijn met het reguliere KDC- of speciaal onderwijsaanbod. Dat kan natuurlijk en daar is ook niets mis mee.

    Mijn verzoek aan u en uw organisatie is om in de toekomst de discussie over inclusief onderwijs scherp op basis van feiten te voeren. Die zijn verder:

    – kinderen met EMG hebben leerplicht
    – in Nederland is er geen IQ-ondergrens voor onderwijs
    – initiatieven als de klasjes vallen formeel niet onder de Wet op het primair of voortgezet onderwijs en daarmee samenhangende bekostiging omdat ze (nog) niet voldoen aan de eisen die daarvoor gelden. Net als voor iedereen die zijn eigen school wil beginnen, gelden daar immers regels voor. Het al dan niet hebben van een of meer handicaps staat hier in feite los van – al is het uiteraard een feit dat voor kinderen zonder handicap het scholenkeuzeaanbod stukken groter is.
    Maar zou je de situatie heel extreem omdraaien – een groepje ouders van gezonde kinderen met een doorsnee-IQ dat graag wil dat hun kinderen inclusief onderwijs krijgen met kinderen met een beperking – die ouders staan voor een vergelijkbare uitdaging.

    Met vriendelijke groeten,
    Leonie

  5. Marieke schreef:

    De schrijfster van het Artikel over samen naar school klassen heeft geen steek verstand van de praktische werkelijkheid.
    Ouders van kinderen wordt vermeld dat ze even een formulier moeten tekenen zodat hun kind de zorg krijgt die ze nodig hebben. Daarmee teken je dus voor ontheffing van de leerplicht.
    Scholen weigeren de leerlingen omdat ze anders met de inspectie een probleem krijgen, kinderen worden dan door het bovenschoolse management van kastje naar muur gestuurd met wederom 5a tot uiteindelijk gevolg.
    Ik stel voor dat Leonie eens gaat kijken in een samen naar school klas en een dagbesteding voor dezelfde doelgroep en gaat praten met een directeur van een school die zo’n leerling zou weigeren.
    Ik heb met gekromde tenen het artikel gelezen
    Jammer dat dit zo gaat

  6. Leonie schreef:

    Geachte mevrouw Marieke,

    Dank voor uw reactie. Met mijn kennis van de praktijk is helaas weinig mis. Als moeder van een EMG kind baal ik juist daarom van de berichtgeving op basis van onwaarheden – waar de sponsor, ouders zichzelf en hun kind in een slachtofferrol duwen. Kun je wel 100 van die klasjes oprichten – maar de emancipatie van deze doelgroep is er echt niet bij gebaat.

    Met vriendelijke groeten,
    Leonie

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Steun het Platform EMG en word ook donateur!