Een crisis situatie

Gepubliceerd op: januari 2014 - door: Martien Rienstra

Hoe beangstigend is het om ineens niets meer te kunnen zien? Voor Sjoerd was het –achteraf gezien- waarschijnlijk beangstigend genoeg om in een ernstige crisis te geraken. Een crisis die hem totaal uit zijn gewone doen bracht, een crisis waardoor hij onder voortdurend toezicht kwam te staan en niet meer naar de dagbesteding kon gaan.

Rond de zomer vorig jaar veranderde het gedrag van Sjoerd. Moeder en begeleiders vertelden me dat Sjoerd wel vaker in zijn leven slechte periodes had gekend. Maar deze keer was het wel heel heftig voor hem en de mensen om hem heen.

Als ik hem zie voor visueel functie onderzoek is het inmiddels november. Sjoerd is uitgebreid begeleid door het CCE-team en mede op hun advies is dit onderzoek aangevraagd.

Sjoerd zit op een stoel en laat af en toe onrustig gedrag zien: hij beweegt onrustig met zijn lijf probeert af en toe zichzelf te slaan. Zijn oren hebben hier al flink onder te lijden gehad, en mogelijk ook zijn ogen. Twee begeleiders zijn bij hem in de buurt om te voorkomen dat hij zichzelf al te veel pijn gaat doen.

We proberen kijkgedrag uit te lokken bij Sjoerd. Hij beweegt veel met zijn hoofd heen en weer. Dat maakt het gericht kijken (fixeren) voor hem moeilijk, en voor ons is het niet altijd duidelijk of hij iets ziet. Het gewone testmateriaal (zoals kaarten met zwart/wit strepen of een felgekleurd speeltje) lijkt niet aan hem besteed. Hij blijft zijn hoofd heen en weer bewegen en richt hierbij zijn blik ongericht de ruimte in. Als de onderzoeker een lampje op 20 cm afstand aanbiedt, stoppen zijn hoofdbewegingen en fixeert hij kort op de aangeboden prikkel. Een bewegende of knipperende lichtprikkel dichtbij lijkt ook kort zijn aandacht te trekken. Voor ons wordt het steeds duidelijker dat er alleen nog maar sterke visuele prikkels binnen komen.

Het verhaal van moeder bevestigt deze vermoedens. Zij vertelt dat Sjoerd niet meer zijn beker zelf pakt, terwijl hij dat in het verleden wel zelf deed. Ook favoriete speelgoedjes pakt hij niet meer. En hoewel Sjoerd in het verleden slechtziend was, kon hij blijkbaar toch voldoende zien om zich vertrouwd te voelen in zijn omgeving.

Nu deze informatie niet meer binnenkomt, is zijn wereld onherkenbaar geworden. Er zijn geen voorwerpen meer om hem heen die hij kan herkennen en die hem laten weten dat hij dit zijn vertrouwde wereldje is. Er komen bijna geen geruststellende prikkels binnen die horen alledaagse handelingen. Er is weinig visuele input meer die hem prikkelt om tot handelen/spelen over te gaan. Hij moet ineens vertrouwen en afgaan op tast- en geluids prikkels. Het inzetten van compensatoire zintuigen noemen wij dat. En misschien is dat nu wel net een stapje te ver voor Sjoerd.

Steun het Platform EMG en word ook donateur!